W lipcu bieżącego roku Sąd Okręgowy w Łomży zwrócił się do Sądu Najwyższego z zagadnieniem prawnym, dotyczącym zagadnienia „elementu losowości” w grach na automatach. Jakiś czas temu informowaliśmy, że Sąd odmówił podjęcia uchwały, a teraz opublikowane zostało uzasadnienie tej decyzji.

Pytanie do Sądu Najwyższego brzmiało następująco:

Czy w przypadku stwierdzenia, że „element losowości” oraz „losowy charakter gry” w przepisach prawa i urządzeniach, o których mowa w art. 2 pkt. 3 i 5 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 z późn. zm.), oznacza nieprzewidywalność wyniku gry dla grającego, wprowadzenie do takiego urządzenia możliwości pełnego sprawdzenia przez grającego wszystkich wyników przyszłych gier w sytuacji kiedy może, ale nie musi skorzystać z takiej opcji oprogramowania, pozbawia gry na takich urządzeniach charakteru losowego znosząc w automatach także i element losowości w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy o grach hazardowych w zakresie znamion art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego?

Wątpliwość dotyczyła losowego charakteru gry, w której nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej. Aby taką grę zakwalifikować jako grę na automatach wskazaną w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, trzeba stwierdzić, że ma ona charakter losowy. Urządzenie, w którym istnieje możliwość pełnego sprawdzenia przez grającego wszystkich wyników przyszłych gier w sytuacji, kiedy grający może, ale nie musi skorzystać z takiej opcji oprogramowania, nie będzie już miało charakteru losowego, gdyż wynik jest możliwy do przewidzenia, o ile grający skorzysta z takiej opcji oprogramowania (przy założeniu, że taka opcja nie jest złamaniem zasad gry) – zatem w takim wypadku nie można mówić o odpowiedzialności z art. 107 § 1 k.k. Jak się jednak okazało, prawo rzuca na tę wątpliwość zupełnie inne światło. 

Sąd Najwyższy przedstawia uzasadnienie podjętej decyzji, a po analizie dokumentu możemy przedstawić najważniejsze kwestie wypływające z rozważań:

Pierwszą z nich jest kwestia wielu gier zainstalowanych na urządzeniu. Sąd zaznacza, że nawet jeśli większość z nich jest standardowymi grami np. logicznymi lub zręcznościowymi, jeśli chociaż jedna z nich ma charakter losowy, automat nie może działać poza kasynem: „[…]bez znaczenia dla kwalifikacji urządzenia jako automatu do gier pozostaje okoliczność, że na urządzeniu tym rozgrywanych jest wiele gier i nie wszystkie muszą mieć charakter losowy”.

Druga zaznaczona przez Sąd kwestia to możliwość poznania wszystkich możliwych wyników przez gracza. Okazuję się, że to, że gracz zna odpowiedzi wcześniej nie eliminuje elementu losowości, oprogramowanie urządzenia też nie ma znaczenia: „nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe, narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza, że jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2019 r., III SA/Gl 1050/18) oraz że znajomość sekwencji kolejnych układów może co najwyżej wpłynąć na długofalową strategię gracza przy obstawianiu kolejnych gier lub na decyzję o rozegraniu kolejnej gry. Gracz nie ma więc wpływu na wynik żadnej z gier, może co najwyżej zdecydować się grać dalej lub zakończyć grę. Możliwość podjęcia takiej decyzji nie jest jednak ani istotą pojedynczej gry, ani nie dowodzi żadnego udziału gracza i jego wpływu na przebieg gry (por. wyroki Wojewódzki Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2019 r., III SA/Po 538/19, w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2019 r., III SA/Po 622/19, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 lipca 2020 r., II SA/Go 101/20)”.

Rozważanie podsumowane są następująco: „pojęcia „losowy charakter gry” oraz „element losowości”, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., oznaczają „nieprzewidywalność” wyniku gry dla osoby korzystającej z urządzenia do gier hazardowych bez względu na budowę takiego automatu, w tym oprogramowania nim sterującego; stan „nieprzewidywalności” nie jest przy tym eliminowany wskutek możliwości uprzedniego sprawdzenia wyniku gry za pomocą dostępnej funkcji oprogramowania”.

Pełna treść postanowienia Sądu Najwyższego